EnglishVietnamese

Tỷ phú đô la, thương hiệu và sức mạnh của nền kinh tế

Danh sách Forbes công bố mới nhất, Việt Nam có 4 tỷ phú, tổng tài sản không quá 12 tỷ USD. Tỷ phú đô la nhiều hay ít liệu có nói lên sức mạnh của nền kinh tế? Tỷ phú, thương hiệu, sức mạnh của kinh tế quốc gia có mối liên hệ nào với nhau hay không? Và trong bối cảnh toàn cầu hóa trên mọi phương diện, điều gì giúp Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ thế giới? Câu trả lời chính là thương hiệu – một xu hướng thời đại, không mới nhưng vẫn còn “non nớt” tại Việt Nam. 
 
Có khá nhiều thước đo để đánh giá sức mạnh của một nền kinh tế, như tổng tài sản quốc nội (GDP), thu nhập bình quân đầu người, chỉ số phát triển con người (HDI)…, nhưng nói về độ giàu có hãy nhìn vào danh sách tỷ phú do Forbes bình chọn.
Không ngạc nhiên khi top 10 quốc gia có nhiều tỷ phú nhất đều là những nền kinh tế dẫn đầu thế giới. Mỹ với 680 tỷ phú, Trung Quốc là 338, Đức 152, Nga 351…như vậy có thể khẳng định số lượng tỷ phú hoàn toàn có thể làm chuẩn mực đánh giá nền kinh tế.
Danh sách Forbes công bố mới nhất, Việt Nam có 4 tỷ phú, tổng tài sản không quá 12 tỷ USD. Điều đó cũng cho thấy quy mô doanh nghiệp và nền kinh tế của hơn 90 triệu dân có sự chênh lệch rõ rệt.
Với những gì hiện có, gần 25 triệu dân mới có 1 tỷ phú đô la là quá ít. Vì sao ít? Xét về trí tuệ, tài nguyên nước ta không thua kém bất cứ quốc gia nào.
 
Quan điểm giàu nghèo ở Việt Nam có chiều hướng khác, sự giàu có vật chất luôn đi kèm với điều tiếng, xã hội nhìn nhận người giàu bằng con mắt ít thiện cảm, nên không ít người giàu muốn giấu tài sản.
Cơ chế làm nảy sinh phương pháp kiếm tiền tồn tại trong mạng lưới của quyền lực công và nhiều thứ nhạy cảm khác, nên tài sản có thể bị "dòm ngó" bất cứ lúc nào. Người giàu không muốn thiên hạ biết mình giàu.
Nói về Bill Gates hay Mark Zuckerberg, người ta có thể biết ngay Facebook hay Microsoft được thành lập và lớn lên như thế nào, phần vì sự nổi tiếng trên toàn cầu, phần còn lại nằm ở điều kiện, hoàn cảnh của mỗi quốc gia.
Nói như thế có nghĩa rằng, ở Việt Nam những người lọt vào Forbes đều là những ông chủ doanh nghiệp bản lĩnh, giá trị của họ đã được khẳng định.
Vì điều gì đó khá tế nhị nên xuất hiện tâm lý doanh nghiệp không muốn mở rộng quy mô, hàng trăm ngàn doanh nghiệp nhỏ và nhỏ li ti làm ăn thời vụ, chụp giật, thiếu chiến lược vươn ra biển lớn.
 
Trước đây kinh tế tư nhân chưa đóng vai trò "động lực quan trọng của nền kinh tế", hầu hết sức lực tập trung vào doanh nghiệp nhà nước, nhưng cũng chỉ vài cái tên tạo được tiếng tăm, điển hình là Viettel.
Nhiều năm nay, ngoài Vingroup, Vietjet, Vinamilk, FPT chưa có một tân binh đình đám nào làm dài thêm danh sách những doanh nghiệp đủ sức nâng quy mô nền kinh tế. Không có gì ngạc nhiên số lượng tỷ phú đô la chỉ quanh quảnh trong các doanh nghiệp ấy.
Những người như Nguyễn Hà Đông (Flappy Bird) hay Bùi Ngọc Huyên (Vinaxuki) và nhiều cái tên khác hoàn toàn có thể cho ra đời những doanh nghiệp công nghệ "kiểu Mỹ", nhưng không hiểu sao lại vụt tắt.
Những đóng góp của tỷ phú cho xã hội là rất lớn, ngoài công ăn việc làm, nộp thuế còn là giá trị về mặt tinh thần, thương hiệu quốc gia.
 
10 quốc gia có nhiều tỷ phú nhất đều là những nền kinh tế dẫn đầu thế giới. Mỹ với 680 tỷ phú, Trung Quốc là 338, Đức 152, Nga 351…
 
Không khó để tạo nên tầng lớp người giàu, nhưng giàu đến tầm cỡ quốc tế, lọt vào Forbes lại là chuyện khác. Những doanh nghiệp siêu lớn - họ là trụ cột của nền kinh tế nên cần sự song hành đúng lúc, đúng chỗ của Nhà nước, song hành ở đây không có nghĩa là bảo hộ mà là tạo điều kiện để họ vươn ra thế giới.
Số lượng tỷ phú đô la của Việt Nam có thể tăng thêm "một vài" nhưng để có con số "hàng chục" thì tổng sản phẩm quốc nội phải vượt xa con số 220 tỷ USD.
Đặt kinh tế tư nhân vào đúng vị trí của nó sẽ là đòn bẩy kích thích sự mở rộng quy mô doanh nghiệp khu vực tư nhân, số lượng tỷ phú đô la được "lấy" ra từ đó.
Thụy Sĩ là một quốc gia được các bảng xếp hạng trên thế giới ưa chuộng về việc dẫn đầu nhiều chỉ số quan trọng như hấp dẫn về du lịch, sức hút của văn hóa và di sản, môi trường kinh doanh, chất lượng cuộc sống… Nơi đây được ví von là đất nước được người dân “thèm muốn nhất toàn cầu. 
Trước khi Thụy Sĩ được biết đến với chỉ số trên các bảng xếp hạng thì người ta đã biết đến quốc gia này thông qua những thương hiệu nức tiếng như đồng hồ Omega, Tissot, Longgines, Ogival, Rolex… Bên cạnh đó còn là những thương hiệu danh giá về các dòng sản phẩm khác như Nobel, ABBA, Volvo, Electrolux, IKEA, H&M…
Chúng ta có nên đặt câu hỏi, rốt cuộc thương hiệu mạnh nhờ đất nước phát triển hay đất nước phát triển nhờ thương hiệu mạnh?
Thêm một dẫn chứng khác tại đất nước mặt trời mọc – Nhật Bản. Khi nói đến quê hương của những võ sĩ samurai chân chính, người ta ngay lập tức có thể kể ra những cái tên mà cả thế giới đều biết đến, sử dụng, ngưỡng mộ và gần như coi là chuẩn mực như Honda, Sony, Toyota, Panasonic… Nhật Bản hiện lên sống động với sự lớn lên, trưởng thành bởi những thương hiệu toàn cầu, bởi những huyền thoại về thương hiệu người lãnh đạo như Soichiro Honda, Inamori Kazuo, Matsushita Konosuke… Sự vươn dậy hào hùng của một quốc gia đi lên từ nông nghiệp, vực dậy từ đau thương đổ nát của chiến tranh thế giới và vượt qua biết bao cơn cuồng phong từ thiên nhiên… 

 
 
Hàn Quốc – đất nước trẻ, chịu sự ly tán của thời cuộc Nam – Bắc Triều Tiên, cũng trở nên gần gũi với cộng đồng toàn thế giới bởi hình ảnh của làn sóng Hallyu, Kpop, những bộ phim truyền hình đậm chất ngôn tình… làm thương hiệu cho văn hóa du lịch đặc sắc. Bên cạnh đó, những thương hiệu mạnh của xứ sở kim chi cũng đang dần áp đảo thị trường như Sam Sung, Huyndai…
Tương tự thế, chúng ta biết đến nước Đức không chỉ là đội quân phát xít Hitler mà còn là kinh đô của hãng ô tô đẳng cấp như BMW, Mercedes… Chúng ta yêu nước Mỹ bởi những cái tên như Mcdonald’s, Starbicks, Burger King, Momino’s Piza…và biết bao những doanh nhân, tỷ phú truyền cảm hứng bất tận như Bill Gates, Jeff Bezos, Warrant Buffet…
Còn đất nước hình chữ S xinh đẹp của chúng ta? Ngoài bốn cái tên tỷ phú đô la được Forbes bình chọn, Việt Nam có được biết đến? Dẫu rằng con số bốn là ít ỏi nhưng hãy mừng vì đó là cách để Việt Nam đánh dấu tên mình trên bản đồ nhận diện thương hiệu trên thế giới. Bởi lãnh đạo giỏi, tỷ phú giàu một phần nào đó nói lên thương hiệu mạnh, kinh tế đang rạo rực sức sống, hấp dẫn, lôi kéo đầu tư. 

 
TỶ PHÚ CŨNG LÀ THƯƠNG HIỆU
 
Đã có nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam xứng đáng là “bếp ăn của thế giới”, phát triển du lịch ẩm thực là thế mạnh của Việt Nam. Và cũng có ý kiến cho rằng, cà phê, lúa gạo, nông sản chính là điểm mạnh để Việt Nam dựng xây thương hiệu quốc gia cho riêng mình. Phở Việt đã trở thành một thương hiệu mà ngay cả những đầu bếp khó tính của thê giới cũng đặc biệt yêu thích. Họ tìm đến Việt Nam để tìm hiểu về món ăn này. Nhưng dường như nó vẫn còn thiếu một cái gì đó để thực sự tỏa sáng. Thiếu gì và giải pháp thì vẫn còn là bài toán đầy thách thức.
Về du lịch, thi thoảng trên mạng xuất hiện bình chọn Việt Nam hay một thành phố nào đó nằm trong top những điểm đến giá rẻ nhất thế giới. Giá rẻ đương nhiên sẽ tạo ra tính hấp dẫn và được lựa chọn nhiều. Thế nhưng, chiến lược dài hạn thì có vẻ như chưa hợp lý, bởi chính điểm thu hút này lại quay ngược lại trở thành bất lợi của sự tăng trưởng ngành du lịch, khó chen chân vào thị trường khách cao cấp.
 
Theo ngài Pereric Högberg - Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam, Thụy Điển có được như ngày hôm nay là do cả đất nước tin tưởng vào sức mạnh của sáng tạo, nhờ đó con người được giải phóng đầu óc và tự do suy nghĩ đã mở đường cho thành công ở nhiều lĩnh vực. 
Bà Beatrice Maser Mallor - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Thụy Sỹ tại Hà Nội, Thụy Sĩ có được thành công là nhờ sự nỗ lực vượt qua điều kiện thiên nhiên không ưu ái như không có nhiều tài nguyên, không có biển. Thụy Sĩ tập trung vào quản trị nhà nước và tập trung phát triển giáo dục chất lượng cao làm tiền đề cho nền kinh tế. Đó là bước đi đúng đắn ngay từ ban đầu, ngôi nhà có vững, có đẹp phải được chăm từ khâu đầu tiên, đó là nền móng.
Việt Nam cũng cần học hỏi ở các quốc gia tiên tiến không chỉ ở cách làm mà còn là cách nghĩ. Theo PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, những người siêu giàu Việt Nam chưa kết thành nhóm, không tạo thành một lực lượng đủ mạnh, bởi họ chỉ nằm trong số chưa đầy 2% doanh nghiệp lớn của Việt Nam.

 

 
Trong thời cuộc đổi mới, số hóa và thị trường phẳng trên khắp hành tinh, việc phát triển thương hiệu làm yếu tố cạnh tranh, nhận diện, thu hút phải được ưu tiên đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó, thương hiệu phải được xây dựng một cách bài bản từ thương hiệu cá nhân người đứng đầu đến thương hiệu doanh nghiệp, thương hiệu người lãnh đạo đến thương hiệu địa phương. Tất cả làm yếu tố căn bản để xây dựng nên những hình ảnh thương hiệu đại diện cho quốc gia, giống như ước mơ, khát vọng kiến quốc của doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ – ông chủ Trung Nguyên, đưa cà phê Việt xưng danh toàn cầu. 
Chúng ta có tất cả các điều kiện để có thể làm được điều này, nhưng về mặt tư tưởng, và sự đầu tư dành cho thương hiệu vẫn còn rất nhiều hạn chế, thậm chí còn được coi là hư danh. Dường như cái thiếu nhất ở đây vẫn là cái hào khí doanh nhân, niềm tin cháy bỏng giống như ông Vũ “từ zero đi đến hero” vào sự nghiệp xây dựng thương hiệu quốc gia vươn ra toàn cầu. 
Sự nổi lên của Hạ Long, Đà Nẵng, Quảng Nam, Nha Trang, Phú Quốc, rồi Vietjet, Trường Hải Thaco, VinGroup, Vinamilk… chính là con đường tiềm năng để Việt Nam định vị thương hiệu quốc gia trong lòng cộng đồng quốc tế. 
 
Đó là cách thể hiện lòng yêu nước của người Việt Nam trong thời bình, khi trận chiến giáp lá cà không còn ở binh đao, khói lửa, mà là chính trường thương mại. 
 
Làm thế nào để Việt Nam trở thành một điểm đến đầy hấp dẫn cả về du lịch lẫn đầu tư? Làm thế nào để thương hiệu bền vững trong lĩnh vực kinh doanh của mình? Tất cả phụ thuộc vào người lãnh đạo. 

Chắc hẳn đội ngũ lãnh đạo, giới trí thức, giới doanh nhân đã có câu trả lời riêng cho mình. Chúng ta sẽ khó có những thương hiệu tầm cỡ quốc gia, khu vực và thế giới nếu lãnh đạo doanh nghiệp còn quen với cách tư duy truyền thống. Đừng vội đổ lỗi cho hoàn cảnh, cơ chế hay bất cứ lý do nào khác nếu như chưa bắt tay vào thực hiện. Các doanh nhân nổi tiếng thế giới bắt đầu khởi nghiệp cũng đều trải qua những gian khó, thậm chí đến mức phải hy sinh nhu cầu tối thiểu của các thành viên trong gia đình. Thế nhưng, từ khi bắt đầu, những doanh nhân này đều đặc biệt chú trọng đến thương hiệu lãnh đạo của mình. Bắt đầu từ sứ mệnh, tầm nhìn, đến chiến lược, triết lý kinh doanh, cho đến hình ảnh, cách quản trị và những cuốn tự truyện, hồi ký truyền sức sống cho cộng sự… Đó là cách doanh nhân tạo ra cạnh tranh cho doanh nghiệp của mình, bởi thương hiệu người lãnh đạo chính là mấu chốt để dựng xây thương hiệu doanh nghiệp, là yếu tố cạnh tranh của thời đại số hóa.
Chính tinh thần quyết tâm đó đã làm nên những giá trị chưa từng có tiền lệ của các thương hiệu hàng đầu thế giới. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 gõ cửa và được dự đoán gây ra nhiều tác động khác nhau, sẽ khiến những doanh nhân bản lĩnh thức tỉnh, mở cửa bước ra thế giới, chấp nhận thử thách bản thân vì cơ hội luôn trỗi dậy từ thách thức. 
Và Việt Nam với tinh thần tự hào dân tộc, sẽ tạo ra làn gió lãnh đạo, doanh nhân trẻ, giàu sức sống và nhiều đột phá hơn.

 
 
* Trần Én
Design Justin Bui

Có thể bạn quan tâm

Thảo luận

0 bình luận
  • Bài viết chưa có bình luận nào!
0 Bình luận về Tỷ phú đô la, thương hiệu và sức mạnh của nền kinh tế
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để đánh bình luận.