EnglishVietnamese

Đôi nét khắc họa

Tân Hiệp Phát bắt đầu được khởi nghiệp từ công ty sản xuất bia, vào năm 1994. Ở thời điểm đó nó đã trở thành nhà sản xuất đồ uống tư nhân lớn nhất Việt Nam, với khoảng 5.000 nhân viên trên toàn quốc. Công ty chỉ nằm dưới thị phần so với công ty sản xuất nước ngọt đa quốc gia như Coca-Cola.

Theo ước tính của các nhà phân tích thị trường thì Tân Hiệp Phát chiếm giữ 20 - 30% thị phần của thị trường nước giải khát trong nước. Trong năm 2011, theo số liệu mới nhất từ Nielsen, thị phần của công ty bao gồm các sản phẩm như trà thảo dược, nước tăng lực và sữa đậu nành là khoảng 24%.

Thế nhưng, ít ai biết rằng từ một con số 0 để tạo dựng được một thương hiệu nước uống được ưa chuộng nhất hiện nay là cả một quá trình nỗ lực không ngừng của người đứng đầu Tân Hiệp Phát.

Và cũng ít ai biết rằng, ông chủ của một nhãn hiệu đồ uống lớn lại có một cuộc đời vô cùng thăng trầm.
Cậu bé Trần Quí Thanh ra đời ngày 15/10/1953 tại xóm Cầu Bông, mé bên quận Phú Nhuận (TP HCM) trong một gia đình khá giả. Bố là ông Trần Văn Bưởi - chủ vựa buôn bán vật liệu xây dựng Hiệp Phát. Từ bé, Thanh đã được gửi vào trường Taberd Sài Gòn, một ngôi trường nói tiếng Pháp danh giá bậc nhất lúc bấy, dành cho con cái nhà giàu (hiện dấu vết khuôn viên cũ của trường nằm ở góc đường Nguyễn Du - chỗ Bưu điện thành phố nhìn sang).

Những tưởng cuộc sống êm đẹp gắn liền với cậu bé Thanh, thì đột ngột xảy ra biến cố khi mẹ đẻ - bà Nguyễn Thị Thâu qua đời và lúc này hai người con riêng của bà đã bày mưu tính kế chiếm hết gia sản, thậm chí còn có ý định thủ tiêu Thanh, khiến ông Trần Văn Bưởi buộc phải gửi con trai mình vào cô nhi viện - cách khá xa Đà Lạt, do một bà soeur người Pháp cai quản.
Trong cuốn tự truyện "Chuyện nhà Dr. Thanh" - tác giả là con gái đầu của Ông Trần Quí Thanh - Phó TGĐ Tập đoàn Tân Hiệp Phát và Giám đốc Công ty Number One 2 Chu Lai được phát hành vào Ngày của Cha (18/06/2017) đã miêu tả lại giai đoạn "thê thảm" của vị doanh nhân này. 
Năm 1977, hai năm sau giải phóng Sài Gòn, ông Thanh bắt đầu kinh doanh. Lĩnh vực đầu tiên được ông Thanh đầu tư đó là tham gia vào ngành công nghiệp sản xuất men. Ở thời điểm đó thì ngành công nghiệp men vẫn còn khá là lộn xộn. Với cấm vận nặng nề từ Mỹ trong năm 1975, các nhà sản xuất đều bị cắt nguồn cung cấp thiết bị và nguyên vật liệu từ bên ngoài. Những hạn chế này đã khiến nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực này còn đứng trước nguy cơ sụp đổ.

Thế nhưng, chính những bất lợi ấy lại giúp ông Thanh nảy ra sáng kiến mới. Ông nghĩ đến những chiếc võng nilon do quân đội Mỹ để lại và biến chúng thành những chiếc sàng để bắt bùn men. Cách sáng tạo thô sơ này không ngờ đã giúp doanh nghiệp của ông từ việc phải chật vật để sinh tồn đã nhanh chóng chuyển sang mở rộng được quy mô và trở thành đối thủ đáng gờm của các doanh nghiệp cùng ngành khác.

Ông nhanh chóng thu mua hết tất cả những chiếc võng còn lại trên thị trường để phục vụ cho cơ sở của mình. Cũng chính từ phát kiến này đã đem đến thương hiệu men của ông Thanh đứng vững trên thị trường, trong khi các nhà sản xuất men khác gục ngã trước lạm phát quá cao.

Tuy nhiên, cái gì thì cũng đến lúc “thoái trào”, khi nền kinh tế thị trường ảnh hưởng không nhỏ đến việc hoạch toán kinh doanh, khi mà lạm phát lên tới 300% thì dù có kiếm được 300% mỗi năm cũng mới chỉ hòa vốn. Giá men sụp đổ vào năm 1979, buộc ông phải đi vào ngành sản xuất đường.

Sau hơn một thập kỷ chế biến mía đường, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn đã làm nhà máy sản xuất nhỏ trong nội thành của ông lép vế.Từ đây, ông bắt đầu có những ý tưởng táo bạo cho việc tạo dựng một thương hiệu đồ uống ở Việt Nam. Đón đầu những cơ hội sẽ đến trong bối cảnh Chính phủ sẽ cho phép doanh nghiệp tư nhân hoạt động vào năm 1992. Hay năm 1995, Tổng thống Mỹ Bill Clinton dỡ bỏ lệnh cấm vận với Việt Nam, lần đầu tiên mở cửa cho các ngành thương mại quốc tế phổ biến sau 20 năm.

Trong bối cảnh đó, ông Thanh đã kịp bắt cơ hội mà cho ra đời cơ sở sản xuất bia Bến Thành. Như đã nói thì đây là khởi nguồn của dòng nước uống giải khát của Tập đoàn Tân Hiệp Phát sau này.Ông Thanh lại một lần nữa chứng tỏ sự nhạy bén của mình khi chuyển sang lĩnh vực sản xuất carbon dioxide và xi-rô fructose.

Quyết định mà sau này đã giúp ông phát triển nước uống thể thao và nước tăng lực. Đến năm 2009, Tân Hiệp Phát bắt đầu là cái tên nổi lên trên thị trường nước giải khát tại Việt Nam. Dù ở đỉnh cao của sự nghiệp thì ông vẫn quyết “rinh” cho được tấm bằng tiến sĩ quản trị kinh doanh của trường Southern California University.

Đến giờ, mỗi ngày ông vẫn giữ thói quen dành 16 giờ với sách để tự tìm tòi và hoàn thiện kiến thức trang bị cho bản thân.

Theo ông Thanh thì yếu tố quyết định đối với nghiệp kinh doanh là sự hiểu biết về thị trường tiêu dùng trong từng giai đoạn phát triển của xã hội. Vậy nên, những kiến thức quản trị cùng với kinh nghiệm thương trường giúp ông và Tân Hiệp Phát ghi dấu ấn ngoạn mục khi nhãn hiệu Number One vượt mặt thương hiệu quốc tế Red Bulls.
Năm 2006, sau sự thành công của Number One, Tân Hiệp Phát tiếp tục gây tiếng vang với sản phẩm Trà xanh không độ rồi Trà thảo mộc Dr. Thanh.
Mặc dù khởi nguồn của Tân Hiệp Phát là sản xuất bia từ năm 1990 nhưng sau 10 năm công ty này chuyển hướng sang lĩnh vực nước giải khát. Hiện nay tập đoàn này định hướng phát triển các sản phẩm có lợi cho sức khỏe, không có gas như nước uống bổ sung Vitamin, Trà thảo mộc Dr.Thanh, Trà xanh không độ, sữa đậu nành,…

Đây cũng là xu hướng phát triển chung của doanh nghiệp nước giải khát châu Á như Suntory Holding. Tập đoàn nước giải khát tư nhân lớn nhất Nhật Bản này cũng khởi nguồn kinh doanh từ bia rượu nhưng tỷ trọng doanh thu từ sản phẩm có gas, cồn ngày càng giảm thay vào đó là các sản phẩm đồ uống không cồn, gas.

Tổng giám đốc của Tân Hiệp Phát không chỉ được biết đến với việc dẫn dắt tập đoàn này phát triển ngang ngửa Pepsi Việt Nam mà còn nổi tiếng với các bài học về phát triển thương hiệu. Ông được nhiều nơi mời tham gia với cương vị diễn giả chia sẻ phương hướng xây dựng thương hiệu thành công như Big Show Làm Giàu, Vietnam Marketing Conference,…

Hiện nay ngoài thị trường Việt Nam, sản phẩm của Tân Hiệp Phát đã có mặt tại Trung Quốc, châu Phi, Úc, Đài Loan, Campuchia, Singapore và Nga. Với tham vọng trở thành tập đoàn nước giải khát lớn tại châu Á thì việc mở rộng quy mô sản xuất của Tân Hiệp Phát trong thời gian qua cũng là điều dễ hiểu. Đầu tư vào thời điểm này, Tân Hiệp Phát nhận được ưu đãi như miễn tiền thuê đất khi đầu tư xong dự án. Bên cạnh đó tập đoàn này còn được sử dụng thương hiệu quế Trà My và sâm Ngọc Linh của Quảng Ngãi. Điều này có ý nghĩa rất lớn cho chiến lược sản xuất các sản phẩm nước giải khát có nguồn gốc thiên nhiên như Trà Dr. Thanh.

Việc xây dựng 8 nhà máy tại Tam Hiệp và 1 nhà máy tại Chu Lai tạo thành chuỗi sản xuất từ nước giải khát, thực phẩm, bao bì,… sẽ giúp cho Tân Hiệp Phát tiết kiệm khá nhiều chi phí. Ngoài ra việc xây dựng cảng quốc tế Doctor Thanh của Tân Hiệp Phát sẽ hỗ trợ mạnh cho việc xuất khẩu ra các nước trong khu vực châu Á trong tương lai của tâp đoàn này.
Dẫu rằng trong quá khứ, Tân Hiệp Phát đã từng "dính" phải những "bê bối", nhưng thành công của ông Trần Quí Thanh cùng gia đình thương gia của mình luôn là tâm điểm của nguồn cảm hứng khởi nghiệp. Trong cuốn tự truyện "Chuyện nhà Dr. Thanh", những góc khuất của cuộc khủng hoảng truyền thông liên quan đến doanh nghiệp này đều được đề cập dưới một góc nhìn hoàn toàn khác. 
 

Thông tin

  • Chức vụ:Người sáng lập & GĐĐH
  • Thành phố:Tp. HCM
  • Ngày sinh:15/10/1953
  • Giới tính: Nam

Kết nối