EnglishVietnamese

Những doanh nhân thành công không “bằng cấp”

Đoàn Nguyên Đức – ông chủ của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai từng nói rằng: “Đại học không phải là tất cả… Ở trường đại học, các bạn chỉ học có 5 năm còn tụi tôi học trường đời tới 35 năm rồi”. Thực tế nhiều doanh nhân nổi tiếng trên thế giới cũng như ở Việt Nam chưa hề tốt nghiệp đại học hoặc thậm chí là trung học. Tuy nhiên họ vẫn thành công nhờ sự tài trí, khôn ngoan, kiên định, và có cả may mắn nữa.
 
Polo Ralph Lauren là một trong những công ty thời trang thành công nhất trên thế giới hiện nay. Doanh nghiệp được thành lập bởi vị một chàng trai trẻ đam mê thời trang và đi theo tiếng gọi của bản năng – Ralph Lauren. Ông thành lập Polo vào năm 1967 với dòng sản phẩm chủ đạo là cà vạt dành cho nam giới. Kiểu thời trang ông mang tới tương phản với lối mốt thông thường của thập niên 1960, đem lại sự khác biệt, thành công, làm bệ đỡ để đế chế Polo phát triển toàn cầu. 
 
 
Mặc dù vậy, vị tỷ phú này lại thừa nhận ông chưa bao giờ bước qua cánh cổng một trường đào tạo nào về thời trang. Chỉ với tấm bằng trung học trên tay, với một vài kiểu mẫu ở trong đầu và một bản năng thức thời về thời trang đã đưa đến cho ông quyết định từ bỏ việc học đại học để tập trung điều hành công ty. 

Nhờ sự nhạy bén về xu hướng, nắm bắt được thị hiếu, Ralph nhanh chóng có được vị trí trong làng thời trang, lấn sân sang cả lĩnh vực thời trang cho phụ nữ, trẻ em, hương liệu và gần đây là trang thiết bị nội thất.

 
 
 
Tác giả của cuốn tự truyện truyền cảm hứng “Đường ra biển lớn” là người đã gây dựng nên tập đoàn Virgin – công ty bán lẻ đặt hàng qua thư và sau này là đế chế cung cấp các dịch vụ di động, băng thông rộng, truyền hình, đài phát thanh, tài chính, y tế... Có một điều mà Richard Brandson gây bất ngờ cũng như thêm kính nể ông hơn, đó là vị CEO tài năng này thậm chí còn chưa từng tốt nghiệp trung học chứ chưa nói tới đại học.

16 tuổi, Richard đã bước vào con đường kinh doanh với lĩnh vực tiên khởi là tạp chí Sinh viên. 4 năm sau, Richrad đã thành lập Virgin. Tiếp đó, ông mở cửa hàng băng đĩa tại London, mở phòng thu âm… Dần dà, từng từng, Richard vươn mình ra biển lớn với nhiều lĩnh vực, thành công, và trở thành vị CEO nổi tiếng với những bài học kinh nghiệm giá trị.

 
 
 
Lý do Mark Zuckerberg không có bằng đại học là bởi chàng trai này quá say mê với các chương trình của mạng xã hội. Khi đang học tại ngôi trường danh giá bậc nhất thế giới Đại học Harvard, Mark đã xây dựng chương trình mang tên Facemash, đăng tải ảnh của các sinh viên trong trường và cho phép bạn bè bình chọn ai là người hấp dẫn khác. 
 
 
Chàng trai tài năng ấy đã thu hút sự chú ý của hai sinh viên là Cameron và Tyler Winklevos. Họ mời Mark cùng thực hiện ý tưởng xây dựng mạng xã hội mang tên Kết nối Harvard. Nhưng không lâu sau đó, Mark từ bỏ và bắt tay xây dựng một mạng xã hội của riêng mình.

Ban đầu, Mark đặt tên nó là The Facebook.com. Sau đó, để toàn tâm tạo ra đứa con tinh thần của mình, Mark Zuckerberg đã bỏ ngang việc học trước khi nhận được tấm bằng tri thức. Hiện nay, Facebook là mạng xã hội có độ phủ rộng lớn trên toàn cầu, và đã có lúc đưa Mark Zuckerberg lên nắm giữ vị trí tỷ phú hàng đầu thế giới.

 
 
 
Một tiền bối của Mark Zuckerberg cũng từ bỏ việc học tại Harvard để đến với niềm đam mê công nghệ, vang danh toàn cầu và là tỷ phú hàng triệu người ngưỡng mộ - Bill Gates, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Microsoff.
Từ năm đầu tiên học đại học, Bill đã viết ngôn ngữ lập trình Basic cho chiếc máy vi tính đầu tiên. Sang năm hai, ông quyết định dừng học để tập trung vào công ty Micro-soff mà ông cùng người bạn ấu thơ Paul Allen lập ra.

 
 
 
Bill Gates cũng cho ra mắt Corbis – một trong những trang cung cấp thông tin hình ảnh lớn nhất thế giới, giành một ghế trong ban quản trị của tập đoàn Berkshire Hathaway của huyền thoại phố Wall Warren Buffet. 

Bill Gates từng là người giàu nhất thế giới. Mặc dù vị trí này mới được ông chủ của Amazon – Jeff Bezos thay thế nhưng Bill Gates vẫn là một tượng đài sống với kho di sản về bài học, triết lý kinh doanh để đời. 

Một vài cái tên sáng giá trên thế giới đủ để chứng minh cho một chân lý có tồn tại, ấy chính là đại học không phải con đường duy nhất đi đến thành công. Ở một đất nước hiếu học như Việt Nam, chuyện này tưởng chừng như xa lạ, nhưng đã có rất nhiều cái tên làm nên “chuyện lớn” mà “không có bằng cấp”.

 
 
Xuất thân trong một gia đình đông anh em, điều kiện khó khăn, tuổi thơ phải trải qua nhiều công việc nặng nhọc, nhưng giống như những đứa trẻ Việt Nam khác, Đoàn Nguyên Đức vẫn quyết tâm học hành. Ông nuôi ý chí đổi đời nhờ vào tri thức. Nhưng cánh cửa đại học lại không chào đón ông. Sau ba lần thi trượt, “bầu Đức” từ bỏ con đường này và bước vào dòng đời nghiệt ngã.

Ý tưởng kinh doanh độc đáo, táo bạo, không tốt nghiệp đại học nhưng ông Đức đã làm nên một Hoàng Anh Gia Lai phát đạt, gây tiếng vang lớn. Năm 2011 ông được Wall Street Journal đánh giá là một trong 30 doanh nhân quyền lực nhất Đông Nam Á, người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam 2008..

 
 
Đoàn Nguyên Đức từng có những phát ngôn về quan điểm bằng cấp trong kinh doanh: “Đại học không phải là tất cả, không phải có bằng đại học mới làm được việc lớn… Tôi không có bằng đại học là đúng nhưng người ta tưởng tôi không học là hiểu lầm. Ở trường đại học các bạn chỉ học có 5 năm còn tụi tôi học trường đời tới 35 năm rồi”.

Chúng ta không áp dụng bài học của ông chủ Hoàng Anh Gia Lai cho giáo dục con trẻ nhưng khi đứng trước ngã rẽ của cuộc đời, khi những lựa chọn không được như ý muốn, thì bài học của Đoàn Nguyên Đức chính là một lời động viên, lời bảo chứng cho tương lai phía trước.

 
 
Là người giàu thứ 11 trên sàn chứng khoán Việt năm 2015, Lê Phước Vũ – Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen có thành tích học tập khiêm tốn khi chỉ có trong tay tấm bằng tốt nghiệp trung học phổ thông. 

Khởi nghiệp từ năm 1994 với một cơ sở bán lẻ tôn, sau 7 năm, ông Vũ đã thành lập nên công ty cổ phần Hoa Sen, và xây dựng thương hiệu tôn Hoa Sen vững mạnh cho đến ngày nay.
Trường đời giống như ông Đoàn Nguyên Đức đã nói quả thực là người thầy đáng ngưỡng mộ khi mang đến cho những doanh như như ông Đức, ông Vũ những bài học quý giá, dạy họ cách để thành công.

 
 
 
Ông vua xuất khẩu cá tra Dương Ngọc Minh từng có tên trong danh sách 10 người giàu nhất trên thị trường chứng khoán Việt nam và là doanh nhân Sài Gòn tiêu biểu nhiều năm liền.
Thế nhưng, vị vua cá tra ấy chỉ ghi trình độ học vấn của mình là tốt nghiệp trung học phổ thông và trình độ chuyên môn là nuôi trồng thủy sản.
“Sự thành công của Hùng Vương đến nay là nhờ chọn đúng điểm rơi và thái độ quyết đoán, dám thay đổi” – đó là bài học mà ông Dương Ngọc Minh chia sẻ. 

 
 
Phạm Văn Tam là một doanh nhân Việt Nam khởi nghiệp thành công từ những thất bại liên tiếp. Ông được mệnh danh là “Ông chủ của Tivi Việt” với Asanzo. Sự nghiệp kinh doanh của doanh nhân điển trai này quả thực là một nguồn cảm hứng vô tận dành cho những ai khao khát thành công với thương trường.

Rời ghế nhà trường THPT khi vẫn còn là cậu bé chưa trưởng thành, với sự ảnh hưởng từ môi trường xung quanh “không mấy ai mặn mà gì với việc học Đại học. Ở đây mọi người chọn sản xuất và buôn bán để làm giàu”, Phạm Văn Tam bước vào cuộc đời với những định hướng chưa rõ ràng. Vốn không thích nghề gốm truyền thống mà cha mẹ đang làm, Tam theo bạn vào Nam tiến rồi bén duyên với mảnh đất Sài thành phồn hoa. Cậu thanh niên 22 tuổi chọn mảnh đất này để bắt đầu hành trình lập nghiệp.

Ban đầu Tam chọn thị trường linh kiện điện tử làm kế sinh nhai, nhưng khó khăn không ít là thử thách lớn cho chàng trai trẻ. Nhưng nhờ có định hướng của người mà Tam gọi là “người thầy đầu tiên” đã chỉ ra cách để tập trung hơn là dàn trải khắp các cửa hàng như trước Tam đã làm. 

 
 
 
Nhờ vào bài học chiến lược, cùng với sự đầu tư chăm sóc khách hàng và nguồn sản phẩm có chất lượng, sau một thời gian ngắn, Phạm văn Tam trở thành đại lý độc quyền duy nhất của toàn bộ thị trường linh kiện trong khu vực. 
Sau bước tiền đề đó, Tam quyết định mở rộng sang các thị trường, từng chút một, sản phẩm của Tam nhanh chóng hiện diện khắp 63 tỉnh thành trong cả nước.
Giữa những năm 2007, thị trường linh kiện thoái trào, làn sóng thương hiệu ngoại tràn ngập, chiếm lĩnh thị trường, một lần nữa, Phạm Văn Tam phải làm lại từ đầu, cho ra đời thương hiệu của riêng mình. 
Thất bại liên tiếp với các thương hiệu như Fujiko, Supovier bởi không có thương hiệu trong lòng khách hàng đã dạy cho Phạm Văn Tam cách để thành công cho Asanzo vào năm 2014. 
Tam chọn Tivi làm bàn đạp để thăng tiến, nhưng chiến lược là chinh phục thị trường nông thôn và gia đình lao động có thu nhập thấp – điều các thương hiệu lớn bỏ quên.
Đến nay, chỉ sau 03 năm sản xuất, Tivi Asanzo đã tạo được chỗ đứng vững chắc trên thị trường khi chiếm tới 15% lượng Tivi bán ra, theo số liệu từ GFK. 65% trong số đó đến từ các vùng nông thôn khắp nơi trong cả nước. Với những thành tựu đạt được, Asanzo đã vinh dự nhận được giải thưởng thương hiệu mạnh Việt Nam năm 2017. Phạm Văn Tam đã thực sự thành công và tạo nên một sự thay đổi đến khó tin trong bức tranh chung của thị trường điện tử Việt.
Nhưng đây mới chỉ là bước đầu của ông chủ Tivi Việt, Asanzo tiếp tục đặt chân vào thị trường điện lạnh với các sản phẩm làm mát và máy lạnh Inverter, rồi tham vọng tạo ra thương hiệu smarphone bản địa.
Phạm Văn Tam muốn những gia đình đã tin tưởng vào thương hiệu Asanzo sẽ có thêm phương tiện thông tin liên lạc, giải trí, nghỉ ngơi hiện đại hơn. Góp phần làm phong phú thêm cuộc sống của những người nông dân, người lao động đang tham gia sản xuất xây dựng quê hương ở khắp mọi miền đất nước.

 
 
Những doanh nhân trên không phải là cái cớ để một ai đó viện lý do cho sự lười nhác hay không chịu tiếp thu tri thức. Mà đó chỉ là những bảo chứng sống để mỗi người biết tự tìm cách thu nạp cho mình những bài học theo phươngthức phù hợp nhất mà thôi. Thực tế, các doanh nhân nổi tiếng này không học đại học nhưng học ở trường đời, học từ tiền bối, nghiên cứu… hoặc thành công rồi quay lại trường đại học để tiếp tục “học”…

Con đường đi tới vinh quang không có dấu chân cho kẻ lười biếng. Thế nên, tìm một lối đi, tìm một mục đích, sứ mệnh, tư tưởng… và biết sử dụng vốn kiến thức một cách thông minh thì tin rằng ai cũng có thể thành công.

 
TÂM AN
Thiết kế Việt Đức