EnglishVietnamese

Matsushita Konosuke: Chân dung người Nhật “khổng lồ”

 

Con đường thành công của các bậc thầy kinh doanh không hề được định sẵn. Mà chính họ đã tạo nên định mệnh thông qua bệ phóng mang tên “cơ hội”. Điều này được thể hiện rõ nét qua câu chuyện cuộc đời của người “khổng lồ” nước Nhật - Matsushita Konosuke.

 

 


 

 

Châm ngôn Nhật Bản có câu: “Để đạt được những thành công vĩ đại, chúng ta không chỉ cần hành động mà còn phải mơ ước, không chỉ biết lập kế hoạch mà còn tin tưởng”. Matsushita Konosuke là người có xuất thân bình thường nếu không muốn nói là nghèo khó trong xã hội Nhật Bản. Nhưng ông đã không ngừng thách thức những giới hạn, vượt qua mọi trở ngại để xây dựng nên đế chế khổng lồ Matsushita (Panasonic sau này).
Bài học mà chúng ta có thể rút ra: xuất thân chỉ là điều kiện, không phải cơ hội. Người có xuất thân cao quý, giàu sang chưa chắc có thể làm nên sự nghiệp lớn. Ngược lại, nếu có lòng quyết tâm, khát khao học hỏi cộng với một trái tim rộng mở, thì ai cũng có thể làm chủ tương lai và trở nên vĩ đại. 

 

 

Ông tổ của phương thức kinh doanh kiểu Nhật

Người ta gọi ông là Ông Thánh Kinh Doanh. Người ta kể ông vào 1 trong 12 người lập ra nước Nhật. Tên của ông không một người Nhật nào là chưa từng nghe qua. Sản phẩm điện mang thương hiệu Panasonic của ông có mặt trên toàn thế giới. Hàng loạt chính khách Nhật, mà trong số đó có thể kể đến nguyên Thủ Tướng Noda, từng là học trò của ông. Các công trình của ông rải rác khắp nước Nhật. Sách của ông liên tục xếp vào best-seller, và triết lý kinh doanh lẫn nhân sinh quan của ông luôn được các học giả nước ngoài tìm hiểu. Cậu bé Matsushita Konosuke từng bỏ học năm lên 10 vì gia cảnh khó khăn, đã trở thành người hùng của nước Nhật và để lại một gia sản vật chất và tinh thần khổng lồ cho đất nước này như thế.

 

 

 

 
 

 

Matsushita Konosuke sinh ngày 27 tháng 11 năm 1894, trong một gia đình nông dân có 7 anh chị em. Trong “bộ ba xuất chúng Nhật Bản”, ông có tuổi thơ khốn khó và chịu nhiều cơ cực: học hết bậc tiểu học 4 năm, 9 tuổi phải đi học việc kiếm sống và nuôi gia đình. Khi đó Konosuke xin vào học nghề và phụ việc tại một cửa hàng bán lò than tại Osaka vài tháng trước khi học xong tiểu học.
Chưa đầy một năm sau, cửa hàng than đóng cửa, Konosuke xin được vào phụ việc tại một cửa hàng bán xe đạp. Vào thời đó, xe đạp là món hàng xa xỉ được nhập khẩu từ Anh quốc. Công việc của Konosuke là học cách dùng máy tiện và một số công cụ khác để sửa chữa cơ khí nhỏ. Nhàm chán và vất vả nhưng Konosuke vẫn cố gắng trụ lại để tích lũy kinh nghiệm. Lời khuyên của người cha vẫn luôn theo Konosuke, thúc đẩy tinh thần phấn đấu, nỗ lực vươn lên trước hoàn cảnh không được như ý muốn: “Các kỹ năng con đang học sẽ đảm bảo tương lai của con. Hãy là một doanh nhân thành đạt và con có thuê những người được học hành đầy đủ”. 

 

 

 

 

Có một câu chuyện trong quá trình làm việc, Konosuke để lại ấn tượng tốt đối với ông chủ của mình. Đó là khi có một cậu bé trạc tuổi Konosuke đang làm việc chung nhưng ăn cắp đồ của cửa hàng. Khi ông chủ chỉ nhắc nhở thì Konosuke lại nói không thể làm việc chung với người ăn cắp vì “như thế tôi cũng bị tiếng xấu”. Konosuke yêu cầu ông chủ nếu như không đuổi cậu bé đó thì cậu sẽ thôi việc. Kết quả là ông chủ giữ lại và rất tin tưởng Konosuke.
Dù công việc có thuận lợi, nhưng sau vài năm, Konosuke quyết định thôi việc, và xin vào làm tại công ty chiếu sáng điện Osaka – khi đó ông mới 15 tuổi. Nguyên nhân chính bởi sự nhạy bén trong kinh doanh đã mách bảo cậu bé Matsushita rằng điện năng sẽ là xu thế của tương lai. Khao khát trở thành một phần trong lĩnh vực mới mẻ này mỗi ngày càng mãnh liệt trong lòng chàng trai đang vào độ dậy thì.
Nhờ người chị mai mối, năm 20 tuổi, ông gặp và kết hôn cùng Mumeno Iue. Bà sau này là một người đóng vai trò rất quan trọng trong thành công cuộc đời của ông. 6 năm ở Công ty điện tử Osaka, ông tự phát triển loại chuôi bóng đèn mới nhưng khi trình bày với cấp trên thì bị bác đi. Ông nghỉ việc, tự mở xưởng riêng của mình để sản xuất loại chuôi đèn này.

 

 

 

 

Kinh doanh ban đầu chưa bao giờ là dễ dàng, với những doanh nhân huyền thoại cũng thế. Đó có thể coi là những tháng ngày giật gấu vá vai, lo ăn từng bữa của gia đình ông. Đến chiếc áo Kimono, của hồi môn và nữ trang của vợ cũng phải bán đi để lấy tiền kinh doanh.
Những tưởng rằng cuộc đời bế tắc thì đơn hàng 1.000 miếng cách điện cho quạt điện đã đến và tạo điểm tựa để Matshshita trụ lại với thương trường. Ngày 7/3/1918, Matsushita Electric Houseware Manufacturing Works được thành lập tại Ohiraki-cho – thành phố Osaka, đánh dấu sự ra đời của Tập Đoàn Panasonic lớn mạnh sau này. Ngôi nhà mướn hai tầng được tận dụng tầng 1 để làm xưởng, hai vợ chồng ông cùng người em vợ sống trên tầng 2. Để tiết kiệm diện tích, ông cho sửa lại cầu thang, thu hẹp lại chỉ còn 1 nửa. Phần tủ âm tường ông ngăn làm 2 tầng để ông và người em vợ ngủ ở đó. Người em vợ này là Toshio Iue, chính là người sáng lập Tập Đoàn Sanyo.

 

 

Thời đó ổ cắm điện vẫn chưa xuất hiện, đường dây điện từ ngoài được dẫn trực tiếp vào mỗi nhà, vì thế mỗi lần chỉ sử dụng được một thiết bị điện. Vợ ủi đồ thì chồng không thể bật đèn đọc báo. Chính sự bất tiện này gợi cho Konosuke ý tưởng về chuôi đèn đôi để có thể sử dụng nhiều thiết bị điện cùng lúc. Chuôi đèn mới này có thời gian sử dụng bền hơn hẩn, lại rẻ hơn đến 30%, vì thế trở thành sản phẩm bán cực chạy thời bấy giờ. Người đàn ông say mê điện năng lao vào nghiên cứu và gặt gái được thành công đầu tiên, đó là bóng đèn điện xe đạp.
Năm 1923, công ty phát triển và tung ra thị trường sản phẩm bóng đèn xe đạp hình viên đạn (bullet-shaped battery powered bicycle light). Sản phẩm mới có thời gian sử dụng lên đến 30-40 tiếng, gấp 10 lần so với 2-3 tiếng của các loại đèn xe đạp thời bấy giờ; đồng thời lại nhẹ hơn hẳn. Tuy nhiên lo ngại sản phẩm mới sẽ khó thâm nhập thị trường, ông liên hệ ký ký gửi miễn phí ở các cửa hàng, thay vào đó nhờ họ cho chiếu đèn sáng liên tục để thu hút sự chú ý của khách hàng về độ bền sản phẩm. Sản phẩm thành công ngoài mong đợi và nhanh chóng trở thành mặt hàng bán chạy toàn quốc.
Năm 1931, phạm vi hoạt động và ảnh hưởng của Matsushita vang dội cả nước với 200 loại sản phẩm điện như: dụng cụ nối điện, dụng cụ nhiệt điện, máy thu thanh, pin, công nhân lên tới hơn 1.000 người. Năm 1935 công xưởng Matsushita trở thành công ty công nghiệp điện khí Matsushita. Năm 1938, Matsushita chế tạo được mô hình máy thu hình. Năm 1941, công ty của Matsushita thành một doanh nghiệp lớn với hơn 10.000 công nhân.

 

 

 

 

Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Nhật đầu hàng, mọi cơ sở sản xuất của Matsushita đều mất trắng, chỉ còn lại cái tên và những mảnh đất trơ trọi. Không cam chịu, Matsushita vận động công nhân ủng hộ để ông khiếu nại với Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ trong suốt ba năm ròng. Cuối cùng ông cũng được phép quay lại với kinh doanh nhưng với một công ty không tiền, bản thân gia đình cũng phải đi vay nợ để sống thì làm thế nào để khôi phục doanh nghiệp Matsushita như thời oanh liệt?
Được sự ủng hộ của công nhân, năm 1951, sự nghiệp xây dựng lại danh hiệu Matsushita bắt đầu. Lúc này, để tìm hướng đi cho doanh nghiệp sau những tàn phá của chiến tranh, Matsushita sang Mỹ, Châu Âu và cuối cùng liên kết với hãng Phillips của Hà Lan.  Đồng thời, ông tập trung nghiên cứu để cải tiến hàng hóa sao cho tốt nhất, đẹp nhất, và dễ sử dụng nhất. Đó là hướng đi đúng đắn cho một doanh nghiệp trong bối cảnh khó khăn, làn sóng tẩy chay người Nhật và hàng Nhật trên toàn thế giới.

 

 

 

 

Câu nói ưa thích của Konosuke: "Kinh doanh là con người" (Business is people). Luôn tin tưởng vào năng lực của nhân viên và đồng sự là một phần tính cách của Konosuke. 
Trong lần Konosuke được một người bạn mời tham dự một buổi lễ tại đền Shinto, anh đã rất ấn tượng và rút ra nhiều điều trong triết lý kinh doanh của mình.  "Nhân loại cần sự thịnh vượng cả vật chất và tinh thần. Và công việc kinh doanh, đóng góp các vật dụng thiết yếu cho cuộc sống hạnh phúc. Đây là sứ mạng cốt yếu của kinh doanh". 

 

 

 

 

Sau khi trở về, Konosuke tập trung nhân viên vào ngày 5/5/1932 và phát biểu một thông điệp định hướng cho công ty theo suốt nhiều thập niên sau. "Nhiệm vụ của một nhà sản xuất xóa bỏ đói nghèo bằng cách sản xuất thật nhiều hàng hóa. Mặc dù nước cũng có thể coi là một sản phẩm, không ai phản đối nếu một người khách qua đường dừng lại và uống nước từ vòi công cộng. Đó là bởi vì nguồn cung cấp nước rất phong phú và giá nước rẻ. Sứ mệnh của một nhà sản xuất như chúng ta là cung cấp hàng hóa nhiều và rẻ như nước công cộng. Đó là cách chúng ta dẹp bỏ đói nghèo, mang lại hạnh phúc cho cuộc sống của con người và làm cho thế giới tốt đẹp hơn".

 

 

 

 

Đến năm 1934, Viện Đào tạo tại nhà máy Kadoma của Konosuke ra đời. Tại đây, học sinh tốt nghiệp phổ thông có thể theo học trong 3 năm và được đào tạo cả kỹ thuật và kinh doanh. Lúc này phạm vi hoạt động và ảnh hưởng của Matsushita đã lan ra cả nước với 200 loại sản phẩm điện như: dụng cụ nối điện, dụng cụ nhiệt điện, máy thu thanh, pin... Số lượng công nhân đã lên tới hơn 1.000 người. Năm 1935, công xưởng Matsushita trở thành Công ty Công nghiệp điện khí Matsushita. Năm 1938, Matsushita chế tạo được mô hình máy thu hình và tới năm 1941, công ty của Matsushita trở thành một doanh nghiệp lớn với hơn 10.000 công nhân. 
Với "Sứ mệnh chân chính là sản xuất những vật dụng có chất lượng cao và phổ biến rộng cho nhân dân Nhật Bản và toàn thế giới" và phương châm "Làm giàu là yêu nước", Matsushita đã từng bước khẳng định vị trí của mình trên thương trường. Đối với công nhân, ông xác định "tuyệt đối không giảm bớt công nhân và tiền lương của họ", đối với sản phẩm thì  "tuyệt đối không hạ giá bán". Còn với bản thân, Matsushita xác định: "bất luận trong trường hợp nào cũng không thể để mất đi tự tin".

 

 

Trần Én
Thiết kế: Justin Bui

 


Có thể bạn quan tâm

Thảo luận

0 bình luận
  • Bài viết chưa có bình luận nào!
0 Bình luận về Matsushita Konosuke: Chân dung người Nhật “khổng lồ”
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để đánh bình luận.